Wednesday, April 27, 2011

Words

Words
are not enough
Language
is not enough
Into-the-night tales of
rights and wrongs,
Confusing and confused…
are not enough
So
I am careful these days
Don’t go bare-souled
among strangers or friends
For I know
They’ll all misunderstand

18 April 2004
Фукуока хот
xxx, Thanks for reminding me that I was already in Fukuoka by then.

Monday, April 25, 2011

Онол номер 10

Онол бичээл, хэнд ч хэрэгтэй юм. Уншдаг баагийнууд байдаг ч юм уу, үгүй ч юм уу. Өөрт л шийр зугаа ч стат харахад хүмүүс блогийг маань ямар нэгэн учир шалтгаанаар уншсаар. Хорин хэдэн жил бодож бодож бодын шийр дөрөв болоод хүн бүр өөрийгөө мэдэрч буй байдлаараа амьдрах ёстойг онол номер арваа болгов. Онолууд маань зөвхөн онол биш, амьдралын минь зарчмууд гэдгийг зарим нь ажиглаа байлгүй. Учир нь онол ярьдаг ч түүнийгээ үл хэрэгжүүлэгсдээс Анараа дэндүү залхсан. Анараа ч маш удахгүй үйлийн үрээрээ л амьдрах цаг айсуй. Харин эндээс Макдоналдсын нэгэн үйлчлүүлэгч транс эмэгтэй зөвхөн ноль орох гэж байхдаа яалгасныг үзээрэй, гутаарай, уйлаарай, бөөлжөөрэй. Хэнд ч гэм хийлгүй, зөвхөн өөрийнхөө хэн гэдгээрээ эрх чөлөөтэй амьдардагсан бол бид энэ хүчирхийлэл даварч дэвэрсэн дэлхийд амьдрахгүйснийг бодоорой. Зөвхөн үйлийнхээ үрээр амьдарч буй хүмүүсийг бусад нь яагаад үгүйсгэдгийг дахин бодоорой, уйлаарай, гутаарай, хүн мөн чанараа олоорой. Чамайг, таныг зөвхөн хэн гэдгээс нь болж ингэсэн бол гээд өөрийгөө тэр бүсгүйн байранд тавиад үзээрэй, уйлаарай, бөөлжөөрэй, хэзээ ч дахин ийм зүйл үл давтагдах нийгмийг цогцлуулахын төлөө хийж чадах зүйлээ хийгээрэй. 

Friday, April 22, 2011

Bare feet

Feet bare of cloth between the canvas shoes and skin, skin chaffing, reddening weeping, bare of socks, bare of intermediate mediums, bare of things made to protect, bare, bare... Bare and barren... Painfully barren, painfully ungainly, painfully awkward bare feet. Bare forever with nothing to cling onto them. Bare of their memories of sand and stones underneath, those rocky coastal lines that they walked, from one end to the other. Bare of their learned cruising, pedalling from one city to another. Skeleton bare. Weathered white bone bare. Bare of the warmth of hands kneading, cajoling, relaxing. Barest of the feet. Wrap them in gauze, but blood seeps through. Wrap them in bandages, but wounds fester. Unwrap them, marvel at pus eating at flesh, leave them bare again. That's all they deserve, bareness.

Онол номер 9

Nothing is good or bad in itself. It is only our perception that makes things appear good or bad to us.

Courage Unfolds, etc.

IGLHRC made a great documentary on the Asian LGBT activism, here is the trailer. We're showing it on 17 May as well, with a panel discussion to go with it. Venue to be announced.


As for the etc part: heartbreak's no easy thing. Especially when you know you can help only this tiny much. This evening I met with a young couple who are at the verge of running away from home for the second time because their parents would not accept them. As I sat there listening to them, I wished for the Nth time we had a shelter for such young runaway or homeless LGBT kids. One day, when we do have such a shelter, I will no longer be tearing my heart apart. I will no longer sit up nights worrying about the exact nature of violence they are undergoing at home. I will no longer have heartbreaks.

Wednesday, April 20, 2011

In a better world

Юм уншиж, кино үзэхээс өөр бараг л хийх зүйлгүй байгаа хүн болохоор өчигдөр энэ жилийн гадаад киноны төрөлд Оскар авсан In a better world киног үзсэнээ түрүүн бичихээ мартаж. Шударга бус зүйл тохиолдвол түүнийх нь хариуд чи хүчирхийлэл үйлдэх ёстой юу? Нэг хацрыг чинь алгадвал нөгөө хацраа өгөх ёстой юу, буцаад алгадах ёстой юу? Хүчирхийлэл юунаас үүсдэг вэ? Хүн хүнээрээ үлдэнэ гэж яг юу гэсэн үг вэ гээд хүн төрөлхтөний мөнхийн асуудлуудыг хөндсөн кино байв. Киног үзэх хорхойг хөдөлгөхийн тулд зөвхөн дараах зүйлийг хэлье: хүчирхийллийг хүчирхийллээр эсэргүүцэхэд тэр нь зөвхөн дараа дараагийн хүчирхийлэлд хүргэдэг гэсэн гол үзэл санаатай кино шүү. Телевизийн бүх сувгаар гаргах хэрэгтэй санагдсан.

"The end of things is not a moral act"

Just finished reading The More I Owe You yesterday. A few days before that, Hating Olivia: A Love Story. A few days before that The Rule of Four. A few days before that Why Marriage Matters: America, Equality and Gay People's Right to Marry. Now am about to begin reading Thereafter Johnnie. And after that pretty much the fiction I brought back from the States is done. Then there's Lucy's Legacy and Culture and Commitment to dig into - all I have is time these days :) The end of things is not a moral act, true, Elizabeth Bishop, but damn it feels like that.

Monday, April 18, 2011

Онол номер 8: Монгол ба монгол бус


Үжин үжин л гэнэ. Үнэндээ энэ бол монгол үг биш гэдгийг япон, хятад хэлтэй баагийнууд гадарлана. Хэддүгээр зуунд ч юм хятад хэлнээс fujin гэдэг үгийг зээлдсэнээр монгол хэлэнд багтсан үг. 2007 оны 3-р сард Хууль зүйн яам, дараа нь 2009 онд Улсын бүртгэл яав? "ЛГБТ гэж үг монгол биш, хуулийн этгээд заавал монгол нэртэй байх ёстой" гээд л ЛГБТ Төвийг бүртгэхгүй л байсан. 2010 оны 6-р сард гарсан, энэ оны 3-р сард УИХ-аар батлагдсан, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн дараа орох чухал бичиг баримт болох шинэ Үндэсний аюлугүй байдлын үзэл баримтлалын 1.2.1-д "... эх оронч үндэсний үзэл ... нь үндэсний аюулгүй байдлыг хангах бодлого, үйл ажиллагааны эх үндэс болно" гэж өгүүлбэрийг өнгөрсөн жилийн есөн сард олж уншаад би муурахаа шахсан. Эх оронч нь яах вэ, болж байна. Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн гурвын хэн нь "үндэсний" буюу "nationalistic" гэж үгийг нэмсэн бол?! Эсвэл хэн нэгэн мундаг зөвлөх нөхөр үү? "Үндэсний" гэдэг үг нь зөвхөн нэг үндэстэнд хамааралтай, monolythic, homogenous nation-state-д хамааралтай ойлголт ч Үндсэн хуулийн дараа орох бичиг баримтад тууж яваа нь нэгэн том юм хэлэх шиг.

Implications:

Монгол хэлээ цэврээр нь байлгая гээд олон зуун жилээр зэрэгцээ оршихуйн зүй тогтлоор монгол хэлний үгийн санд багтсан бүх гадаад гаралтай үгийг жинхэнэ монгол үгүүдийг нь эрж хайж байгаад орлуулчихъя. Монгол цусаа цэвэр байлгая гээд эрлийз хурлийзуудаа мөн үндэстний цөөнх хасаг, духачуудаа монголын иргэд биш гээд зарлачихъя. Тэд монгол үндэстэн биш тул "үндэсний" үзэл баримтлалгүй л байж таарна, тийм юмгүй байгаа нь Монгол Улсын аюулгүй байдалд аюул учруулаах юм биз дээ. Угаасаа ч заримыг нь иргэн биш гэж зарлаад, хасаад, харин өнгөрсөн оны хүн амын тооллогоор хаанаас ч юм бэ гэнэт гараад ирсэн арван мянган хасгуудаа яах ч учраа олоогүй л байна.

Implications:

Бид хүн биш мал аятай биднийг "өсгөнө, үржүүлнэ" л гэнэ, "замбараагүй болсон үр хөндөлтийг зогсооно" л гэнэ. Үр хөндөлт хуулиар хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй нөхцөлд яг хэн ямар үнэ төлбөр төлдөг нь хэнд ч л ойлгомжтой баймаар: эмэгтэйчүүд амь насаа алдана, хүсээгүй олдоод хүн болсон хүмүүс нь үнэн аймшгийн нервный, хүчирхийллээс өөр зүйл мэддэггүй болж өснө. Тийм ээ, нийгмийн хүчирхийлэл ба үр хөндөлт хоёр шууд холбоотойг Freakonomics-ыг бичсэн Чикагогийн Их сургуулийн профессор, сэтгүүлч хоёроос асуу, бас сая саналаа The Tipping Point-оос унш, энэ чинь одоо. Сумод найраа байдгийг Freakonomics-ын хоёр л математикаар батласан. Үр хөндөлт энэ тэр гээд эмэгтэй хүний өөрийн бие эрхтэнээ захирах эрхийг нь төрөөс, нийгмээс зохицуулна гэж албан ба албан бусаар үзэл бодлоо илэрхийлж байснаас гэр бүл төлөвлөлтөө ухуулан сурталчилж, тэр хүсээгүй жирэмслээд байгаа эмэгтэйчүүдийн нөхөр, найз залуучуудыг нь кондом хэрэглүүлж сургаач.

Бас "Үнэн гэж үү?" гэж дуу алдахад хүргэсэн нэг зүйл: хүний хөгжлийн сангийн хуулийг хэрэгжүүлэх тогтоолыг УИХ 2009 оны 12-р сард гаргасан юм байна. "Монголын харъяатаас гарах хүсэлтээ илэрхийлсэн хүнд нэг удаагийн олгох мөнгөнийх нь хэмжээг гурван удаа ихэсгээд өгнө" гэчихсэн байхийн. Үнэхээр л хүн амаа ихэсгэх гээд байгаа юм бол ийм зүйл батлаад сууж болохийм уу? Нэг юм яриад, өөр юм хийгээд байгаам бус уу? Энэ олон зуун үгийг орчин цагийн монгол хэлний хэрэглээнээс хасах боломжгүйтэй адил, үндэстний цөөнхөө иргэн бус хэмээн зарлах боломжгүй, бид чинь хуульт төрт нийгэмд амьдардаг биз дээ.

Туйлшрахаа бид хэзээ болино доо, хөөрхийс.

Thursday, April 14, 2011

Двенадцать недель тишины...

Кто придумал, скажи, эти пробки?
В переулках зима
Затаилась и ждёт, что же будет.
Мы с тобою в железной коробке
И давно не любовь
Просто чем-то похожие люди

Я чувствую, как звенят твои нервы
Шестёра не выдержит, дёрнет первой
Мне в форточку дунет холодный ветер
Волна зашипит и испортит песню
Ты мне предложишь быть снова вместе
Я промолчу исподлобья робко
Всё возможно, могло быть иначе
Если б не эти ужасные пробки

Кто-то меряет время часами
А я живу от зимы до зимы
Мы с ней видишь ли, тёзки
Я питаю себя чудесами
Но ты же всё понимаешь
Ровно три перекрёстка

Я чувствую, как звенят твои нервы
Шестёра не выдержит, дёрнет первой
Мне в форточку дунет холодный ветер
Волна зашипит и испортит песню
Ты мне предложишь быть снова вместе
Я промолчу исподлобья робко
Всё возможно, могло быть иначе
Если б не эти ужасные пробки
Земфира (c) 2002

прячется вечер, пудрится звезда
и я тебе друг, а ты мне не то, что бы
чайные плечи из Ленинграда
дрогнули вдруг и замерли навсегда.

если бы можно в сердце поглубже вклеить портреты
я не память оставлю свои сигареты
если бы можно в сердце поглубже вклеить портреты
я на память оставлю свои сигареты

плавятся шасси, искрятся столпы
и я тебе друг, а ты мне не то, что бы
очередь в кассы, хмурые копы
и я тебе друг, а ты мне, ну кто мне ты?

если бы можно в сердце поглубже вклеить портреты
я на память оставлю свои сигареты
если бы можно в сердце поглубже вставить кассеты
я на память оставлю свои сигареты
свои сигареты, свои сигареты
свои сигаре...ты

сигареты

сигаре...ты...ты...ты...
Земфира (c) 2000

Thursday, April 7, 2011

It's official

I was informed around noon today that I was being given an "administrative leave" effective immediately upon receipt of the letter, pending investigation by the relevant body of the agency, Inspector General's Office (IGO), that will look into my LGBT-related, "manifest conflict of interest" activities. I had surrendered my UN pass, my mobile (so anyone trying to reach me on my mobile will have no luck), and cleared out my desk and drawer of my personal belongings, took my Yogyakarta Principles in English and Mongolian and left. As per the instructions, I can not contact any UNHCR employees, and I'm to stay available for the Inspector General's Office, Regional Representative and the Director of Department of Human Resources Management. So that's where things are presently. Given that my contract was only till the end of June, I will be let go after this "leave", for sure, but somehow that doesn't bother me at all. If disclosing the truth about the case because no action was being undertaken by the agency after provision of many an evidence of the extreme and violent nature of some of the characters interested in that case, and because of that omission one had to do what only one can do - tell their side of the story to ensure the safety of one's wife and one's community, but which never helped anyway, oh god... - brings about such an outcome, covered up by a seemingly rational "conflict of interests" argument (which is nothing but bull, given that as a very out queer UN employee my very breathing, walking, talking could have and must have been interpreted as a 'conflict of interests'), I say, "Bring it on!". My commitment stays with the most disempowered, most discriminated and most vulnerable people. No matter what.

Saturday, April 2, 2011

Гашуудал, уур хилэн, эмгэнэл / Grief, rage, sorrow

Сэтгэлийнхээ хамгийн нандин зүйл болох хайр дурлалаа улаан гараараа "алсан" би хайр дурлалаа гашуудан, амьдралынхаа хошин эмгэнэлээс өөр зүйл харах ч сөхөөгүйгээр хоёр сар амьдарчихсан байх. Тэр хооронд хамгаалалтад байж, гэр ажлын хооронд байсан ч угаасаа л хэнтэй ч уулзах хүсэлгүй, хэнтэй ч уулзах ч үгүй, хэнд ч бичих ч үгүй, хэний ч захиаг задлах ч үгүй, будантсан сэтгэлийнхээ мухар дах нүхэнд шигдээстэй байж. Гэтэл энэ хугацаанд хоёрын хоёр гей, бисексуал залуучуудыг алчихсан байх юм. Нэгийнх нь цогцосны зэрэмдэглэгдсэн байдлыг сонсвоос үзэн ядалтаас үүдэлтэй гэмт хэрэг мөн, яах аргагүй. Харин "миний цагдаа" яав? Нөгөө л улиг болсон, шинжлэх ухаанч бус арга барилаараа нөгөө л хэдэн гейүүдээ байцааж, бас болоогүй нэгийг нь хорьсон гэх. Хилэгнэхээс өөр яах вэ. Энэ нийгэм маань нээлттэй байсан бол ЛГБТ хүмүүс ингэж адлагдан БҮР АЛУУЛАХ уу? Нээлттэй амьдрахад биднийг онилохгүйсэн бол хүн бүр л ЛГБТ хүмүүсийг мэддэг байх байсан биш үү? Мэдэх тусмаа эдгээр аллагын тухай сонсоод "Миний ангийн хүүхэд / миний хөрш / миний дэлгүүрийн үйлчлүүлэгчийг АЛЧИХСАН БАЙНА ШҮҮ ДЭЭ" гээд  яг л над шиг уур хилэндээ багтарч унаад босч ирэх биш үү?! Нэгэн талаас эрсдэлтэй хэрнээ нээлттэй, ил байна гэдэг маш том хамгаалалт болдог гэдгийг ЛГБТ ах эгч дүүс минь ойлгох цаг ирсэн.  Миний нээлттэй байдал миний сул тал ч, ихэнхдээ давуу тал болдгийг олон жишээнээс олон жил харж мэдэрсээн, Анараа. Бурхан минь, зөвхөн хэн ба юу гэдгээсээ болж амь насаа зэрлэгээр бүрэлгүүлнэ гэдэг, ямар ч буруу зүйл хийгээгүй байж ийн бай болно гэдэг ХҮН ЁС уу?! Хүн алчихсан хүний ч амь насыг таслахгүй тийш зүглэж байгаа Монголд минь ЗҮГЭЭР Л ХЭН БОЛЖ ТӨРСНӨӨСӨӨ БОЛЖ ИНГЭЖ АЛУУЛНА ГЭЖ БАЙЖ БОЛОХ УУ?! Дэндүү их гашуудах, эмгэнэх, хилэгнэх давхацаад байх суух газраа олохгүй нь... 

Having "done" with the most precious thing in my life - love - I'd been mourning that loss, unable to see anything beyond the tragicomedy of my own life for whole two months. Under close personal protection the first half of it, being taken to work and home and vice versa during that time, I had no desire or even energy to see anyone, talk to anyone, write to or read from anyone, holing up in the darkest furthest corner of my foggy mind, to only come up for a breath of air and find out that TWO OF MY BRETHREN WERE KILLED in this time. Judging from the way one's body was mutilated, it is absolutely hate crime, and what do police do?! They do what they do always, their methods most unscientific and victimising: round up all the gay and bisexual men for questioning. This time they went farther and even arrested one of them as a suspect. Had this society been a little accepting one, would we, LGBT people, be so vilely discriminated against, and even KILLED?! Had we not been targeted by hatred, would we not have been open and free to be who we were born to be? And in that case, wouldn't EVERYONE, just like me, stand up in rage and howl their anger and grief at this injustice: "My classmate / my neighbour / my shop customer was MURDERED!" In a way, being openly LGBT is risky, but I wish every one of my sisters and brothers would finally understand that the outness itself is a huge protection. I have seen throughout my life that my being out was a disadvantage, sure, but it was a huge protection at the end of the day. God, oh god, oh god! Is it HUMAN to be killed for having done nothing wrong, but for just being born the way one is born?! Is it acceptable here in Mongolia where soon even murderers won't be killed as a punishment for their crimes that ONE IS KILLED FOR SIMPLY HOW ONE WAS BORN?! I can't just sit idle, cannot: my pain, my grief, my disbelief and rage are too much...

Friday, April 1, 2011

Охин уу, хүү юу?

Энэ удаагийн блогийн бичлэгээ хэрхэн нэрлэх талаар жаал бодож суув. Анхны санаанд орж ирсэн нэр уг нь "Төгс андрожийн" байсан боловч андрожийн гэдэг ухагдахууныг хүмүүс тэр бүр мэдэхгүй болов уу гээд "Охин уу, хүү юу" гэлээ.

Андрожийн гэдэг ухагдахуун нь эр (άνδρoς) ба эм (gyné) хамтдаа гэсэн грек гаралтай үг. Хүйс, жендэр, фэшн, стиль, амьдралын хэв маяг, нийгэмшил гээд энэ үгийг хэрэглэх газар, нөхцөл олон. Товчоор тайлбарлахад нэг хүйст төрсөн ч нөгөө хүйсийн шинж чанар давамгайлах, эсвэл өөрийн хүйсийн шинж чанартай нөгөө хүйсийн шинж чанар яг адил түвшинд байх үзэгдлийг андрожийн гэдэг. Энэ нь бие физиологийн хувьд эр, эм бие эрхтэнг аль алиныг нь агуулсан интерсекс байдалтай ргт холбоогүй, түүнд хамааралгүй зүйл. Харин нийгмийн хүйс буюу жендэр, түүнийгээ илэрхийлж буй нийгмийн байдал хэмээн ойлговол зохино. Энэ нь хүйсийн илэрхийлэлтэй дөхөж очих боловч андрожийн хүн трансжендэр ч, сизжендэр ч (төрөлхийн хүйстэйгээ адилаар өөрийн хүйсийг тодорхойлох илэрхийлэх) байдаг. Өөрөөр хэлвэл андрожийн харагдах хүн бүр трансжендэр байдаггүй ч ихэнх трансжендэр хүмүүс андрожийн дүр төрхтэй. Толгой эргэж байна уу? Цаашилвал андрожийн байдал нь хүний бэлгийн чиг баримжаатай огт холбоогүй. Андрожийн төрхтэй хүмүүс ямар ч бэлгийн чиг баримжаатай байж болдог. Энэ болгоныг сонирхон цааш уншиж, өөрийгөө боловсруулах хүсэлтэй хүмүүст жендэр судлалаар мэргэш гэж зөвлөе.

Яагаад андрожийн гээд унав гэхээр өнөөдөр нэгэн төгс андрожийн олж харлаа. Миний залуугийн зургууд ихэнхдээ мөн чанарыг минь агуулсан андрожийн төрхтэй байсан ч миний өнөөдөр харсан хүн бол төгсийн төгс андрожийн. Түүний нэр Андрей Пейич. Тэрээр Боснид төрсөн, 9 настайгаасаа хйош ээж аавтайгаа хамт дүрвэгчийн статустайгаар Австралийн Мельбүрнд өсч торнисон нэгэн ба 2011 оны дэлхийн 50 шилдэг моделийн 11-т жагсжээ. Түүнийг Жан Пооль Голтье, Марк Жейкобз гэх мэт загвар зохион бүтээгчид анзаарч андрожийн дүр төрхийг нь ашигласан байна лээ. Сүүлийн үед Живаншигийн нүүр болоод байгаа Lea T-гээс лав хөөрхөн харагдана лээ дэг :) Түүний Тамблер, Models.com дээрх хуудсыг нь сонирхоорой. Доор түүний клипийг сонирхуулав. (Анх 2011 оны  3-р сарын 31-нд www.lgbtcentre.mn вэбсайтад гарсан)


Crowdfunding!

As many of you know, we are doing an online crowdfunding for the first time in the history of the Centre, and it happens to be for the Equa...