Tuesday, May 31, 2011

.....

хайран, хөөрхий
юу ч биш

хоосон
хүн биш
дүүрэн
тэр биш

хайр, цөхрөл, уур, гомдол
цус, үхэл, эхлэл
Т
тийм ээ, тийм

нигүүсэл, багтрал, уучлал, солиорол
маргаашгүй одоо
утга төгсгөгч
зөвхөн
түрхэн

хагарах, хагалах, халаглах, ханах

цаг өнгөрсөнд
утга одоод
утга үгүй
үгүй хоосон

хэний, хүний, миний
дахин дахин

үхэл төрөл
эхлэл төгсгөл
хоёргүй

болсоон
баяртай

Saturday, May 28, 2011

Шийдвэр буюу онол номер 13

Өөртөө дүгнэлт өгч, хэн ба юу гэдгээ ойлгож, ухаарч, дотроо харсан, өөрөөсөө ухаарсан зүйлээсээ цаашдынхаа байх, амьдрах, амьсгалах аргаа хайгаад дөрвөн сар болж. Дотоод "би"-гээ мэдээж өөрчилшгүй. Тэр бол миний өнгөрсөн амьдрал, туулсан зүйлс, мөн бас нөгөө л үйлийн үрээс бүрддэг учир. Дотоод "би" маань эр сүвт болж төрөх ёстой байсан ч эм сүвт болж төрсөн хэрнээ тэр л үйлийн үрээрээ л явж буй, өөртөө ч, бусдад ч дэндүү шударга байхыг хичээдэг, хүмүүсийн хэлдгээр зарчимч, хатуу, адсага шиг, олон зовлон жаргал үзсэн, өөрийнхөө биеийг үзэн яддаг транс залуу. Хүн зөвхөн гаднахаа өөрчилж чадна. Дотоод Анараа хэрхэн яаж илэрхийлэгдэж байгаа буюу гадаад "би" болох "байх, амьдрах, амьсгалах арга"-аа хайгаад дөрвөн сар боллоо гэсэн үг. Товчдоо хэлвэл бүх хүн, бүх зүйлд дэндүү сэтгэлийнхээ гүн угаас ханддаг, хувь ч бай, хувьсгал ч бай бүх зүйлд амь, заяа мэт ханддаг, маргааш гэж байхгүй, "яг л одоо" гэж ханддаг тэр дэндсэн хандлагаа бага багаар тавьж явуулах ёстойгоо ойлгосоор дөрвөн сар өнгөрч. 

Хамгийн гол чухал дүгнэлт: уур маань ихэнхдээ өөрийн минь хэрээс хэтэрсэн гаднах хүчин зүйлээс үүсдэгийг энэ олон жил би анзаарсан. Гүн бат анзаарсан. Уур маань болох ёстой зүйл болоогүй, болохгүй байгаагаас ихэвчлэн үүсдэг. Зарим хүн үүнийг уур гэхээсээ илүү цөхрөл ч гэх биз. Уур маань бас шударга бус зүйлд үүсдэг. Өөрөөр хэлбэл зөв буруугийн хэм хэмжүүрт маань таараагүй зүйл болоход, тохиолдоход уур хүрдэг. Нөгөө л "ийм байх ёстой атал" гэсэн дэндүү хандлага. Харин сүүлийн үед тэр гаднах зүйл болж л байг, явагдаж л байг, түүнд тэгж их амь амьдралын минь тухай яригдаж буй мэт "дэндүү" реакцлах шаардлагагүйг ойлгосоор дөрвөн сар болж. "Дэндүү" реакцлахгүй байна гэдэг нь нөгөө талаас өөрийнхөө сэтгэл зүрхийг тэгж их зориулахаа болино гэсэн үг. Тэгж байж л юмс үзэгдэлд тайван хандах хандлага нь үүснэ. Сэтгэл зүрхээ бүх зүйлээс татаж авна гэдэг өөрийгөө нэг ёсны чулуужуулна гэсэн үг. Юу ч болж байсан, ямар ч шударга бус зүйл болж байсан уйлахаа болино гэсэн үг. Эмзэг нөхцөл байдалд байгаа хүмүүсийн төлөө санаа зовж, шөнө унтаж чадахгүй байдаг байсан бол тэгэхээ болино гэсэн үг. Тэдний зовлонг үүрэхээ болино гэсэн үг. Хүмүүс надад яаж ч хандаж байсан тэр нь надад ямар ч падлийгүй болно гэсэн үг. Зөвхөн өөрийнхөө сэтгэлийн амар амгалангийн төлөө амьдарна гэсэн үг. Тэр их "дэндүү" реакц яг ямар сайхан зүйл авчрав? Түүнийг тавьж явуулбал ямар зүйл дотор минь өөрчлөгдөх бол? Хүмүүст, хамгийн гол нь өөртөө цөхөрч, өөртөө гомдохоо болино. 

Арав хүрэхгүй хоногийн дараа би дааврын эмчилгээгээ эхэлнэ. Дааврын нөлөө дэндүү их. Эм сүвт төрсөн намайг дааврын хувьд эр сүвт болгож байгаа учир нөлөө нь хүчтэй л байлгүй яав гэж. Хэдхэн сарын дотор дуу хоолой өөрчлөгдөнө. Биеийн юм зогсоно. Биеийн өөх дахин хуваарилагдана. Нүүрээр батга шавна. Дөрвөөс зургаан сарын дараа үс сахал ургана. Шилжилтийн нас дахин явагдана. Хоёр гурван жилийн дараа яс маань сийрэгжиж эхлэнэ. Эм эрхтэнүүдээ авахуулаагүй цагт тэд нь хоргүй эсвэл хорт хавдартай болох магадлалтай ч дааврын эмчилгээг эхлүүлсэн л бол бүх насаараа үргэлжлүүлэх ёстой. Дааврын эмчилгээ хийгдэж байгаа тохиолдолд хүн маш тайван байх нь чухал. Ихэнх транс залуучууд дааврын эмчилгээнээсээ өмнө дэндүү их уур, бухимдалтай байгаад шилжилтээ эхлэхэд тэр нь зүгээр болсон гэж ярьдгийм билээ. Тэр олон жил өөрийнхөө биед гутаж, өөрийнхөө биеийг үзэн ядсан тэр үзэн ядалтын үндэс болох бие нь өөрчлөгдөхөөр уур нь алга болдог л биз. Нөгөө талаас тэр уур гэдэг зүйл бас л нэгэн төрлийн буруу, хорт зуршил учир хэчнээн өөрийнхөө биед сэтгэл хангалуун болж эхэлсэн ч уур нь зуршил утгаар дахин дахин сэдрэхийг үгүйсгэшгүй. Тиймээс би амьдралдаа анх удаа, үнэхээр анх удаа өөрийгөө л бодож, зөвхөн өөрийнхөө амар амгалангийн төлөө амьдарч эхлэхээр шийдлээ.

Онол номер 13: detachment instead of attachment.

Friday, May 27, 2011

Minutes, hours, days

Less than 10 days left till I embark on the most important journey of my life to my true self, the journey that took such a long time to actualise. Such a long struggle, twenty four years of full and conscious hatred of this body. Such denial. Such frustrations. Such pain. Such darkness. Now excitement overpowers every fibre of my soul that will finally be able to rest well with its outer shell. Roll on, June!

Онол номер 12

Өчигдөр хэдэн зурагт хуудас хуйлав. Их энгийн, дэндүү энгийн ажил. Дөрвөн хүн надад тусласнаас хоёр нь аймаар гурилдсан. Уг нь тэр зурагт хуудсууд маш чухал, олон газарт очно гэж би хэлсэн ч, гурилдаж хайш яйш эвхэгдсэн баахан зурагт хуудастай болов. Гайхаж л суув. Ийм энгийн зүйл дээр өөрсдөө хүсч туслачаад ингэж гурилдана гэдэг эсвэл өөрийгөө хуурч байгаа, эсвэл үнэхээр чадахгүй байгаа л гэсэн үг. Эсвэл тоогоогүй. Миний онол номер 12: гурилдсанаас гурилдаагүй, бүр огт хийгээгүй нь дээр. Хэрэв ямар нэгэн зүйлийг барьж авч хийж л байгаа бол түүнийг 100%, эсвэл бүр 150% хийхээс нааш түүнийгээ чи өөрөө ч хийсэнд бүү тооц. Нэрийн хор. Ер нь хүмүүс юмыг их гурилддагийг нь би харсаар суудаг тул мэднэ. Өөрөө эргээд нэг харчих зүйлээ ч эргэж харалгүй баахан хэцүү юм надад өгдөг байлаа, манай туслах. "Эргээд өөрөө унших тийм хэцүү гэж үү?" гэж би шордоно. Өөрийнхөө хувьд бол би чадах зүйлээ л хийдэг. Хэцүү ч хичээгээд хийж чадах зүйлээ барьж авдаг. Чадахгүй зүйл дааж авсан бол мэддэг чаддаг хүнээс асууна, тодруулна, олйгохгүй байгаагаа хэлнэ. Яагаад ийм тиймийг нь заавал тодруулна. Тэгж байж л гурил биш зүйл гараас гарна. Дахин давтахад: ажил хийвэл дуустал нь, давс хийвэл уустал нь. Үгүй бол өөрийгөө хийсэн ч гээд яахав.

Thursday, May 26, 2011

More dreams

Could not go to sleep for a long time, the excitement. The biology book I am reading these days finally put me to sleep, and woke up full hour before I even stir these days. Had a dream. There was this couple in Japan we were friends with, a Japanese trans guy and his Taiwanese girlfriend. He had not begun his transition at the time, but he was serious about it. He still lived as a woman, selling prescription glasses in a female drag, because that's what he had to do in a society that is rigid in its gender expression boundary for women and men, especially in an ordinary daily life, notwithstanding the long cultural traditions of transgender expression in art, theatre and nowadays popular culture. His parents never accepted him when he came out as a lesbian in his teens. He hoped that his father especially would eventually come to accept his transgenderism. So the dream: I am visiting with them. I am a little curious because right around the time we left Japan, they had broken up after three years, and both had new girlfriends. But in my dream they were together and living in a different house. We were talking about things, and I suddenly realised that Yu-kun's voice was much deeper than it ever was. I asked him how long he had been doing the hormone replacement therapy, and he answered that he had begun the transition three years ago in 2008, and I was hugging him and crying, with happiness for him as well as for them because they were able to salvage their relationship. What tricked me first into thinking Yu-kun as still Yu-chan was that physically he was no different, he still had his breasts, and outwardly looked pretty much the same. But it was the voice that stopped me in my tracks. Talking about dreams, one of my last days in the States I had another, my true-self dream where I have miraculously undergone my chest reconstruction surgery, and everything had healed, and I was looking at my chest in the mirror and smiling ever so broadly: "Finally!". I can't begin to remember all the times I had similar dreams, but it was the first time I saw my chest with no pillows that deeply offended me since the age of ten when they started growing, making me realise that I was actually a girl. Roll on, June!

Wednesday, May 25, 2011

This is it

I am counting the days now, nay, minutes. I am so excited as well as nervous that I am about either to weep or to laugh, or perhaps do both simultaneously. Shitting my pants, too. This is it. Truly is. Can't be happier. Ever.

Tuesday, May 24, 2011

Үйлдвэрчин, ЛГБТ эрх, социализм, г.м.

Амьдрал өдөр ирэх тусам шинэ шинэ сюрпризээр дүүрэн бэлэг барих юм. Ёстой санаагүй, бодоогүй, мөрөөдөгүй газар. ЛГБТ хүмүүсийн эрүүл аюулгүй орчинд хөдөлмөрийн таатай нөхцлөөр хангуулан хөдөлмөрлөх эрх, бэлгийн чиг баримжаа, хүйсийн баримжаагаараа ажлын байрандаа үл ялгаварлагдах эрхийн асуудлаар Монголын үйлдвэрчний эвлэлийн холбоотой хамтарч ажиллах ёстой талаар бид өнгөрсөн жилээс хойш бодон бодсоор хувьсгалын тохироо нь бүрдэж өгсөнгүй тул арай л амжаагүй юм. Харин энэ жил АНУ-ын Төрийн нарийн бичиг Хиллари Клинтоны Хүний эрх, иргэний оролцооны ахлах зөвлөх Монголд ирэхдээ хүний эрхээр ажилладаг томоохон байгууллагуудыг дуудан, түүндээ ЛГБТ Төвийг мөн багтаан дуудан уулзсан тэр уулзалтаар Роб Ганбаатар гуайтай биечлэн танилцлаа. Хамгийн сайхан нь гуравдагч хүмүүсээр дамжуулаагүй тул Ганбаатар гуайтай уулзах боломж шууд нээгдсэн юм. 

Роб энэ семестрийнхээ хичээлдээ дарагдсан байсан учир Баяа бид хоёр явж Ганбаатар гуайтай уулзах болов. Уулзлаа. Хүний хувьд дэндүү сайхан ийм л хүн байв. Өмнө нь телевизээр л харж байсан тэр хүнтэй уулзахдаа Баяа бид хоёр хоёр талаас нь ээлжлэн ЛГБТ хүмүүсийн хөдөлмөрлөх эрх зөрчигдөж байгаа талаар ярихад тэр хүнээс зөвхөн нигүүсэл, ойлголт л мэдрэгдэж байв. Тэрээр "Лондонд байхдаа би "Blue Elephant" гэж Тай ресторанд ажилладаг байсан юм. Ажиллаж байсан хүмүүс дунд нь ЛГБТ хүмүүс байхыг мэдээд эхэндээ их л гайхаж, жийрхдэг байв. Мэдэхгүй хүн чинь аргагүй л дээ. Харин таниад, найзлаад ирэхэд тэд үнэхээр л энгийн л яг л над шиг хүмүүс гэдгийг, магад зовлон жаргал үзсэндээ илүү хүнлэг, сайхан сэтгэлтэй хүмүүс гэдгийг нь харж мэдэрсэн юм. Харин тэр нийгэм тэр хүмүүст хүн ёсоор хандаж, хүндлэж байгааг хараад жинхэнэ хүнээ гэсэн нийгэм бүх хүнээ хүндэтгэдгийг ойлгож байсан. Бид хүний үнэ цэнийг дээдлэдэг нийгэм л юм бол ингэж төрсөндөө адлагдаж буй, иргэн болж төрсөн үүргээ гүйцэтгээд байгаа мөртлөө хүн утгаараа эрхээ бүрэн дүүрэн эдлэж чадахгүй адлагдан байгаа тэр ЛГБТ хүмүүсийн эрхийг нь хүндэтгэх, түүний төлөө дуу хоолойгоо өргөх нь бидний үүрэг. Үүрэг шүү" гэж хэлэв. Баяа бид хоёрын магнай тэнийгээд л, би хувьдаа бөөн бөөн баяр болов. Бараг л сарын өмнө би өөрийгөө транс, удахгүй шилжилтэд орох тухайгаа ирээдүйн ажил олгогч болох магадлалтай компанид хэлэхэд энийг маань энгийнээс энгийн зүйл мэт хүлээж авсан. Харин өчигдөр Монголын нийгмийн дэндүү олон хүний хөдөлмөрлөх эрхийг эдлүүлэхийн төлөө ажилладаг дэндүү чухал мандаттай иргэний байгууллагын ерөнхийлөгч биднийг ингэж ойлгож хүлээж авч байгаа нь дэндүү бахадмаар санагдсан. 

Үйлдвэрчний тухай ярихад миний хувьд заавал нөгөө л ангийн анализ хийгдэх ёстой болдог. Малчин эмээ өвөөгөөс төрж, их сургуулиа инженерээр төгсөн үйлдвэрт бүх насаараа ажилласан ээж, наймдугаар ангиа төгсөнгүүтээ амьдралын эрхээр дүү нараа өсгөж өндийлгөхөд гар хуруу нэмэрлэх ёстой гэж бодсон бодолдоо хөтлөгдөн гутлын үйлдвэрт ажилчнаар орж, дараа нь л оройгоор их сургууль төгсөн сэтгүүлч болсон ааваас төрсөн хүн, би. Тэр хоёрын улаан өнгийн үйлдвэрчний эвлэлийн үнэмлэхийг би одоо ч тод санаж байна. Тэр хоёр үнэмлэхээ үнэхээр нандигнадаг байсан юм. Магад социализм гэж үхэн хатан цогцлуулахаар зүтгэж байсан тэр үлгэр мэт зүйлийг нь тэр хоёрын намын үнэмлэхээс илүү тэр л улаан дэвтэр илэрхийлдэг байсан ч юм билүү. Социализмыг хүнд ба хүнлэг бус байдлаар хэрэгжүүлсэн болохоос биш ажилчин ангийн эрх ашгийн төлөө үүссэн үзэл суртал гэдгийг одоо хүмүүс мартсан. Бүх л болохгүй бүтэхгүй зүйлүүд бас л социалист нийгмийн бүтээгдэхүүн мэт үзэл залуусын дунд түгэсээр байхыг харах надад дэндүү харамсалтай санагддаг.

Нэгэн болсон түүхээс хуваалцвал: саяхан би АНУ-аар явахдаа үнэн тансаг айлд оройн зоог барив. Тэгсэн л "Обама Америкийг социалист болгох гэж байна" гэж гэрийн эзэн, эзэгтэй нар нь гөрддгийм даа. Гэтэл энгийнээр тайлбарлавал Обама эрүүл мэндийн даатгалыг бүх хүмүүст хүрэлцээтэй байхаар тогтолцоог нь шинэчлэхийг л оролдож буй хүн. Гэтэл түүнийг нь социалист гэж ойлгож байдаг. Ярьлаа "Би эмэгтэй биетэй төрсөнтэй яг адил Обама социалист үзэл сурталтай хүн биш шүү" гэв. Хэлэлцлээ, бараг л хэрэлдлээ. Хамт зоог идэж байсан надтай адил соц нийгэмд өссөн орчуулагч маань тэр хоёрт уурлаад бүр босоод явчив. Заяа бол юуны тухай яригдаж байгааг огтхон ч үл ойлгон үл сонирхоно. Би суусаар, хэлэлцсээр: "За яахав, хэчнээн Обама социалист биш байсан ч гэсэн тийм байлаа гээд төсөөлчихье. Тэглээ гээд социализмын яг юунаас та нар тэгтлээ их айдаг юм бэ?" "Социалист нийгэмд хүмүүс нь ажил хийхгүй бүгд л гэдсээ илээд л дээшээ хараад хэвтэнэ шүү дээ" гэдгийн. "Та нар үүнийг яг хаанаас сонсов? Яагаад ингэж бодов? Соц үед бид бүгд ажиллаж хөдөлмөрлөдөг байсан юм шүү харин ч. Одоо л ажил ч олох хэцүү болсон болохоос биш" гэж би уурлав. Тэр хоёрын жилийн орлого нийлээд нэг сая гурван зуун мянга доллар, бидэнд хэлснээр шүү дээ. Тэд зөвхөн өөрсдийн привилегийг алдахаас л айсан хүмүүс байсан юм.

Жаахан л илүү зүйл уншиж байгаасай, залуучууд минь, толгойгоо ажиллуулж байгаасай, залуучууд минь. Социалист бус капиталист тогтолцоо буюу нэг нь нөгөөгөө мөлжихийг, нэг нь нөгөөгөөсөө давуу эрхтэй байхыг хуульчилсан тэр нийгмүүд жинхэнэ сүйрэл авчирдгийг бид хамгийн сүүлийн жишээнээс Исландаас харлаа. Исланд нь нэг ч хувийн банкгүй, ихэнх томоохон үйлдвэрүүд нь төрийн өмчит, маш тогтвортой, маш өндөр нийгэм эдийн засгийн хөгжилтэй орон байлаа. 2007 он хүртэл шүү дээ. Харин 2007 онд Дэлхийн банканд зөвлөхөөр ажилладаг, мөн томоохон их сургуульд багшилдаг нэгэн эдийн засгийн профессор Исландын санхүүгийн тогтолцоонд дүн шинжилгээ хийгээд төрийн хэдэн банкнаасаа хэдийг нь хувьчил гэв. Хувьчиллаа. Хувьчлагдсан банкууд хөрөнгийн эргэлт үүсгэхийн тулд хувь хүмүүст сая саяар нь зээлдүүлж эхэллээ. 2008 оны дэлхийн санхүүгийн сүйрэл Исландаас эхэлсэн. Болоод л байсан зүйлийг гаднаас нь оролдсоноор ийм үр дүнд хүргэсэн. Мэдээж сайхан зүйл нь тэр хямралаас Исландыг гаргахын тулд лесбияныг төрийн тэргүүнээрээ сонгосон. Жоханна Сигурдардоттир зөвхөн эдийн засгаа тогворжуулаад зогссонүй, ижил хүйсийн гэрлэлтийн хуулийг ч батлаж өгөөд, өөрийнхөө ханьтайгаа гэрлэчихлээ. Шведыг аваад үз. Монголчууд тийш их зүтгэх болж, аргагүй шүү дээ, үнэхээр хүнээ гэсэн нийгэм учир. Гэхдээ тэр Нордик улсууд болох Швед, Норвег, Дани гэх мэт улсууд цөм холимог социалист тогтолцоотой улсууд гэдгийг би сайн мэднэ. Яриад байвал дуусахгүй. ЗХУ-аас бусад соц орнууддаа даалгаж хэрэгжүүлсэн социализм бус, тэр Нордик улсуудын социалист загвар Монголд яг одоо хэрэгтэй байна. 

Хамаагүй зүйлсийг хооронд нь холин барин олон зүйл дүгнэлтийг хүмүүс гаргаж сураасай. Яг над шиг :) Түр баяртай.

Thursday, May 19, 2011

Myths, misinformation, and disinformation....

Ok, first things first: a girlfriend of my best trans friend messaged me last night at quarter past 10 pm urging me to find her boyfriend and ensure that he's fine because he was just beaten black and blue by her mother who had put her under home arrest since July 2010 when their relationship was discovered. We spent the next 4 hours going to two police stations and filing the report of the attack, the first of which had promised that LGBT people could go and file the first instance reports with them in hate attack incidents. Although I invoked the words of the Deputy Head to the sergeant on duty, my friend and I were simply turned away from the doors at 11pm "Go and file the case where you were attacked." 

Long story short: the first instance report was eventually filed last night. Aside from the fact that I just could not sleep well after getting back well after 2am, with my last and first waking thoughts of his safety as the scene kept replaying in my head: the mother lunging at him with a knife. Had it not been for the girlfriend who threw herself sreeching at her mother and wrestled the knife away, he would've been dead. Or near dead. I never saw him lose it, but I saw him breaking down yesterday for the first time... Well, he's the friend I am starting on my transition journey, he's my brother, he means quite a lot to me, and it was scary to see things spiral out of control like that yesterday...  

Now onto the point: myths, misinformation and disinformation. This past one month I had witnessed first hand four people accuse one lesbian couple, one couple where one of the parties is an FTM and the other party is a ciswoman (the above couple) of spreading HIV/AIDS. This disinformation and misinformation is of such magnitutde that I am sitting here speechless. What left my jaws gapping even further was that one of the accusers who sat calmly next to me and said that "HIV comes from the constant joining of two female cells, or two male cells" was a nurse, albeit a retired nurse, but who had been practising around the time of the HIV advent in the world and Mongolia. Another nurse said to a young gay boy "Homos are people who work out female hormones one month and male hormone the next". I mean, really, come on, can the society be so ignorant so as to not know that the sort of sex lesbians and FTMs in Mongolia have are actually the safest forms of sex?! And really, at the end of the day, the reality and truth would not matter to someone who had decided that we really do spread HIV. Although it would not be, and never was, the truth, they would be acting on their perceptions. Time to disspel myths. Time to educate yourselves, people. Time to end violence on the basis of real or perceived sexual orientation and gender identity or health status. 

Sunday, May 8, 2011

Онол номер 11

Хүн төрөл олно гэдэг хэдэн мянга битгий хэл хэдэн сая тарианы үрийг зүүн дээр асгахад тэр зүүний үзүүрт тогтох тарианы үр мэт ховор, мөн хэцүү зүйл гэж буддизм сургадаг. Үйлийн үрийнхээ дагуу л эх болсон зургаан зүйлийн аль нэгэн болж төрж үхэн сансарын тойрогт бид бүгд эргэлдэнэ. Төрөл олох болгонд үйлийн үрийн хуулийн дагуу хүний хүйс ч мөн солигдож байдаг гэдгийг буддизмд сургадаг. Арван дөрвөн жилийн өмнө би Алматыгаас нэг гайхалтай ном олж уншиж байсан нь "Төвдийн үхэгсдийн ном" буюу "Бардо Тёдол" байв. Энэхүү ном нь хаалттай ба зөвхөн нууц тарнийн ухааны лам нар л унших эрхтэй байсан ч гэж бичигдсэн байдаг ч орчин цагт бичиг үсэг тайлагдсан болгон уншиж, үхэхийн цагт гэгээрэл олох чадвартай.

Тухайн үед надтай ярих нь битгий хэл намайг эмэгтэй хүнд хайртайг минь буг чөтгөрийн хөнөөл гэж үздэг байсан эгчдээ тэр номыг бэлэглэчээд саяхан яагаад ч юм эргэж уншмаар санагдаад Сар шинээр очихдоо авч уншлаа. Байнга л үйлийн үрийнхээ дагуу хүн төрөл олдог, харин төрөл олохдоо тухайн хүн эр эм болох нь тодорхойлогддог, мөн түүний бэлгийн чиг баримжаа ч тодорхойлогддог гэж би ярьдгийг олон хүн мэдэж магад. Харин энэ мэдээллийг би анх тэр "Бардо Тёдол" гэж номоос уншсан байх юм. Хүн үйлийн үрээрээ эм болж төрөх ёстой байсан ч ямар нэгэн шалтгаанаар эр болж төрвөл, харин эр болж төрөх ёстой байсан хүн эм болж төрвөл тэдгээр хүмүүс үйлийнхээ үрээр буюу эхнийх нь эм хүний үйлийн үрээр, харин хоёр дах нь эр хүний үйлийн үрээр амьдардаг. Орос дээрх "Бардо Тёдол"-оос сийрүүлвэл:

"У того, кому суждено родиться мужчиной, Познающий начинает чувствовать себя мжчиной - в нём возникает чувство сильной ненависти к отцу и чувство ревности и влечения к матери. У того же, кому суждено родиться женциной - в нём возникает чувство ненависти к матери и чувство страстного влечения к отцу."

Харин 2000 онд OXford University Press-ээс гарсан "The Tibetan Book of the Dead"-ээс англиар сийрүүлвэл:

"If [about] to be born as a male, the feeling of itself being a male dawneth upon the Knower, and a feeling of intense hatred towards the father and of jealousy and attraction towards the mother is begotten. If [about] to be born as a female, the feeling of itself being a female dawneth upon the Knower, and a feeling of intense hatred towards the mother and of intense attraction and fondness towards the father is begotten."

Энэхүү үг үсэг "Бардо Тёдол"-д хоёр ч удаа давтагдсан байдаг. Харин үүний шууд үр дүн нь: буддын гүн ухааны онолоор хүн төрөхөөс нь өмнө үйлийн үрээр хүйс нь тодорхойлогдсон байдаг. Хэрэвзээ ямар нэгэн биологийн шалтгаанаар тухайн хүний хүйс нь үйлийн үрийнх нь хүйстэй адил бишээр төрсөн ч тухайн хүн үйлийн үрийнхээ хүйсээр амьдардаг. Үүнээс ургаад миний онол номер арван нэг: хүний үйлийн үрийн хүйс ба биологийн хүйсийн ялгаатай байдал хүнийг лесбиян, гей эсвэл трансжендэр болж төрөхөд нөлөөлдөг.

Миний энэ онол миний хувьд яг батлагдсан юм. Ээж маань кальцийн дутагдалтай бүх насаараа амьдарч байгаа хүн. Харин кальцийн дутагдалтай хүнээс хэзээ ч эрэгтэй хүүхэд гардаггүй гэдэг нь шинжлэх ухаанаар батлагдсан. Ээж аав маань гурван охинтой ба дөрөв дэх нь гэдсэндээ нэлээд том болоод эндсэн юм гэнэлээ. Гэтэл үзүүлсэн лам хар, бөө болгон хоёр хүү, хоёр охинтой айл байна гэдэг. Харамсалтай нь олон хүн өмнөх төрөлдөө хэн ба юу байснаа мэдэх боломжгүй байдаг. Харин би азтай, өмнөх төрлийнхөө үйл явдлыг хүртэл нэг удаа "сэрүүн зүүдлэж" байсан ба баттайгаар өмнөх насандаа эмэгтэй хүн байснаа мэддэг. За нэг иймэрхүү л онолтой хүн юм даа.

PS: Гандан Тэгчилэн хийдэд амилсан бурхан байдаг гэдгийг би олон жилийн өмнө сонсоод зав гарахаараа тэнд очиж бүх бурхадад нь мөргөдөг юм. Харин өнгөрсөн шинийн гуравнаар очоод сууж байтал нэг хурлын бага танхимд нь байдаг арван хангалын нэг их гайхамшигтай мэдрэгдсэн шүү. Буддын шашинтан ЛГБТ хүмүүс Ганданд очоод мөргөхөд илүүгүй шүү. (Анх ЛГБТ Төвийн вэбсайтад 2011 оны 2-р сарын 12-нд гарсан)

Thursday, May 5, 2011

Онол номер 2.v.2.

"Стрэйт, ЛГБТ гээд ялгаагүй л муу нь ч байгаа, сайн нь ч байгаа л байх, зан араншингийн хувьд. Гэхдээ л надад ЛГБТ хүмүүс өөрсдөө асуудал их өдөөгөөд байх шиг санагдах юм. Х... гээд хүү шиг хувцасладаг охин байдаг. Найз залуугийн минь бие муу, таксинд суулгах гээд их сандруу байхад тусалж өгөхдөө миний түрийвчийг аваад зугтсан. Би царайг нь мартаагүй. Өөр нэг хачин тохиолоор найзын минь ажилладаг сэтгүүлийн борлуулалт дээр яваад байгааг нь мэдсэн. Би заргалдаж гүйгээгүй ээ. Жаахан хүүхэд шиг санагдсан, их ядруу харагдаад байсан болохоор таниагүй дүр үзүүлсэн. Харамсалтай нь тэр хэдэн сэтгүүл тэврээд бас л зугтчихсан байсан. Бодож л сууна. Стрэйт хүмүүс л шүүмжлэл магтаалын аль алийг нь дааж амьдарна гэж байхгүй шүү дээ. Харьцангуй одоо хүн доромжлоод байдаг аймаар нийгэм өөрчлөгдсөн гэдэгт би итгэдэг. "Транс хүмүүст ажил олддоггүй учраас биеэ үнэлж байна, хулгай хийж байна" гэж ярьдаг. Үнэний ортой. Би транс эмэгтэйгээс "Ажилд оруулаад өгье" гэж асууж үзсэн. "Бага цалинтайн байна" гэж хариулж байсан. Би залуу хүн. Чадалтай хүн биш л дээ. Гэхдээ яагаад энэ хүмүүс хүний сэтгэлийг бодохгүй байдаг юм бэ? Аятайхан ажилд зуучлаад өгөөч... Өчнөөн олон туслахад бэлэн хүмүүс гарна. Тэр хүмүүсийн итгэлийг даах ухамсар суулгаж өгөөч...."
Сэтгэлд минь нэгийг бодогдуулсан, шимшрүүлсэн энэ захиа миний цахим шуудангаар иржээ. Биднийг ойлгож, бүр туслах сэтгэлтэй нэгний хатуу ч, бас зарим талаараа үнэн гэдгийг нь би хүртэл мэдэх үгийг бид сонсох учиртай. Хүн хүнээ түшиж, чадах чадахаараа туслаж, дэм дэмэндээ, дээс эрчиндээ үргэлжилдэг хорвоо. Бидний заримынх нь ямар ч шалтгаанаар бай гаргаж буй харалган алдаанаас болоод бидний нүүр царай, мөн чанарыг буруу дүгнэхэд дөт. Чи ЛГБТ хүн л бол энэ олонхын нийгэмдээ яалт ч үгүй цөөнх болсон ЛГБТ хүмүүсээ төлөөлдөг элч төлөөлөгч гэдгээ ухамсарлан амьдрах ёстой. Нэгэнт даравч дардайна, булавч бултайна гэхчилэнгээр бидний заримыг, ялангуяа трансуудыг харахад л андашгүй тул тэр тусмаа бид ЛГБТ олон нийтээсээ энэ нийгэмдээ хүссэн хүсээгүй элч төлөөлөгч гэдгээ өдөр бүр мэдрэн амьдрах ёстой. Би ч бас залуу явсан. Алдаа гаргаж байгаагүй биш, гаргаж байсан ч түүнээсээ өөрөө суралцаад л, ухаараад л явсан. Хамгийн гол нь элч байх ёстой гэдгээ мэдэрсэн.

Надад өнөөдөр үнэхээр дэндүү сайхан нэгэн зүйл тохиолдсон. ЛГБТ Төвийнхөө удирдах зөвлөлөөс гарахгүй гэснээсээ болж ажлаасаа удахгүй ашиг сонирхолын зөрчил гаргасан гэсэн шалтгаанаар халагдах гэж буй надад өөрийн гэсэн өмчлөх орон байргүй тул орох орон, идэх хоолтой байхын тулд байнгын орлого хэрэгтэй. Найзын маань дүү хамтран ажиллах сайн англи орос хэлтэй хүн хэрэгтэй гэхээр нь өнөөдөр очиж уулзлаа. Маш залуу компани. Маш ирээдүйтэй компани. Үндэсний үйлдвэрлэгч. Олон жил өөрөө өөртөө цөхөрч, ингэж амьдарснаас үхье гэж боддог болсон бодлын минь гол шалтгаан нь миний трансжендэр байдал. Энэ л биед төрчихсөнөөс хойш энэ л биеэрээ яаж ийгээд л хагас дутуу ч бай эмэгтэй хүн шиг л амьдрах ёстой гэсэн бодол маань миний шорон болж хувирсан нь биений юм ирсэн өдрөөс хойших сүүлийн хорин дөрвөн жил. Гадагш гарч хэдэн жил амьдрах болгондоо бага багаар өөрийгөө нээж байсан хэзээ ч бас л яг өөрөөрөө, өөрийнхөө өөрийгөө мэдэрч байснаараа 100% байх миний зориг хүрээгүй. Харин Японд анхныхаа эрэгтэй хослолыг Жаскогоос 2004 оны 7-р сард аваад нэгэн лесбиян хосын хуриманд очсон тэр өдөр миний өөрөөрөө амьдарч эхлэх анхны өдөр байсан. Ямар нэгэн алдах зүйлгүй болсон хүн хойно энэ жилээс би шилжилтэнд орохоор шийдсэн. Олон жил эхнэртэйгээ энэ тухай л ярьж, энэ тухай үл ойлголцон, энэ тухай өөр хэнд ч ярилгүй дотроо бугшсаар л байсан. Энхриймаа маань шилжиж эхэлсэн тэр мэдээг сонссон өдөр би түүний төлөө асар их баярласан ч өөртөө гутсан. "Ийм залуу хүүхэд ингээд зоригтой байхад чи энэ олон жил яав даа" гэж өөртөө гутсан. Тэр шийдвэрийг эргэлт буцалтгүй гаргачихсан би хэн ба юу гэдгээ, шилжилтэд мөн тун удалгүй орох тухайгаа ирээдүйн ажил олгогч маань болох магадлалтай компанийн удирдлагад хэлсэн. Урдаас минь янз бүрээр хэлж, газар дор ортол минь ямар нэгэн байдлаар доромжлох болов уу гэтэл нүүрний ч хувиралгүйгээр "Энэ бол таны хувийн л асуудал. Бидэнд хамаагүй. Та ажлаа л хийж чадаж байвал таны, хэний ч хувийн асуудалд бид оролцох ёс ч үгүй, эрх ч үгүй" гэдэг үгийг хоёр хүнээс нь сонсоод уйлмаар байсан. 

Энэ олон жил эмэгтэй хүн шиг байх гэж үнэхээр хичээж ядсан ч хэзээ ч чадаж байгаагүй. Эмэгтэйлэгдүүхэн оффисын хувцас өмсөх болгондоо бархирмаар байдаг байсан ч цалин хэрэгтэй, амьдрах хэрэгтэй, ээждээ нэмэр болох ёстой, эхнэрээ авч явах ёстой гэдэг бодол эргэлдэж, "Амиа бодож болохгүй, чамаас хараат олон хүн байгаа. Тэгээд угаасаа яг л байгаагаараа эрэгтэй костюм өмсөөд явахад хүмүүс намайг яах билээ, юу гэх билээ" гэдэг айдас, бодол маань дийлнэ. Ядаж л гага нь өөрийнх нь юм даа. Өөрөө өөрийгөө үгүйсгэж, өөрөөсөө нуугдаж ядаж байгаа надад хүмүүсээс байнга л "Чи эмэгтэй хүн байж эмэгтэйлэг байсангүй", "Чи дэндүү шулуун байна", "Өмссөн зүүснээ хар, эмэгтэйлэг бай", "Эмэгтэй хүн байж буулт хийсэнгүй", "Яаж сууж байгаа чинь энэ юм", "Чи өөрийгөө хэн гээд бодчихсон юм бэ. Чи наад алхаа гишгээгээ, юун танхай юм", "Эр эм нь мэдэгдэхгүй юм чинь", "Эмэгтэй хүн байж, эмэгтэй хүн байж, ЭМЭГТЭЙ ХҮН БАЙЖ..." Зөвхөн эмэгтэй гэдэг тодотголыг нь аваад хаячвал, хэрэвзээ сизжендэр эрэгтэй хүнээс ийм л зан төлөв гарч байсан бол Анараагийн үйлдлүүд "Ёстой ноён нуруутай, тас түс", "Элдэв наана цаанагүй, ёстой гүндүүгүй сайхан эр" л болж хувирна. "Би эмэгтэй биш шүү дээ" гэж орилмоор байсан ч би эмэгтэй л хүйстэй тул яах ёстой вэ. Өөртөө л гутна. Түүнийгээ дарна. Нууна. Тэр нь өөр байдлаар хаа нэгэн газар ямар нэгэн байдлаар гарч л таараа. Угаасаа ихэнх трансзалуучууд шилжилтэд орохоосоо өмнө огцом ууртай байгаад шилжилтэд орохоороо маш тайван болдог гэснийг би олон жил олон хүмүүсийн түүхээс уншиж байна. Шилжихгүй байлаа гэхэд би лесбиян эмэгтэйн дүр эсгээд, лесбиян гэж өөрийгөө хэлээд явж болох ч үнэн мөн чанар маань тэр биш ээ гэдгийг би олон жилийн өмнөөс мэднэ шүү дээ. Тиймээс л энэ жилээс шилжихээр шийдсэн. Надад хэдэн жил үлдээ билээ. Үйлийн үрээрээ амьдрах цаг ирчихсэн, болчихсон, өнгөрчихсөн. Үнэхээр л кальцийн дутагдлаас болоод байнга кальци хийлгэдэг байсан ээжийн минь өндгөн эс Y хромосомыг түлхээд ийм л биетэй төрчихөө л биз. Шинжлэх ухаан үсрэнгүй хөгжчөөд байгаа энэ үед харин миний үйлийн үрээр оноогдсон хүйсээр амьдрах боломж байхад яагаад би бусдыг л бодоод ингэж амьдрах ёстой гэж. 

Харин өнөөдрийн уулзалт, өнөөдрийн реакц надад дахин миний онол номер хоёрыг батлав. Би л өөрөө шударга байж чадвал, нээлттэй байж чадвал болохгүй зүйл байхгүй шүү гэж. Өөрөө нээлттэй байснаараа бусад ЛГБТ хүмүүсийнхээ төлөө элч төлөөлөгч болох ёстой шүү гэж. Өнөөдөр нэг компани ийм тайван хүлээж авлаа. Маргааш, ирэх жил, хоёр, гурав, арван жилийн дараа яагаад бүх газрууд хүнийг төрөлхийн хүйстэйгээ адил амьдраагүйгээр нь голох биш, зөвхөн мэдлэг чадлаар нь үнэлээд авдаг болохгүй гэж? ЛГБТ Төв маань мэдээж "Аюулгүй ажлын байр" санаачлагаа өргөжүүлсээр л байна. ЛГБТ хүмүүсийг үл ялгаварлах бодлоготой компаниуд өдрөөс өдөр ирэх тусам нэмэгдэнэ. Гагцхүү биднээс л, өөсрдөөс маань дэндүү их зүйл шалтгаалж буйг би дахин өнөөдөр мэдэрлээ. Баярлалаа, бахархлаа. Өнөөдрийг хүртэл амьд явсандаа баярлалаа, талархлаа. Бид өөрсдөө л гэм хийцэн хүмүүс аятай гэлбэлзэлгүй, өөрийнхөө мөн чанарыг нуулгүй, өөрөөрөө бахархан, нийгэмдээ оруулах хувь нэмэртэй болтлоо өөрсдийгөө хөгжүүлснийхээ дараа бардамаар "Би ийм хүн мөн. Гэсэн ч би ийм зүйлийг хийж чадна" гэх хэмжээнд очиход биднийг юу ч хязгаарлахгүй. Хэн ч, юу ч. 

Вашингштонд нэгэн транс залуутай уулзсан маань гурван сард. Тэр надад "Чи яагаад транс гэдгээ хүмүүст хэлдэггүй юм бэ?" гэхэд нь би ямар тэнэг хариу өгсөн гээч. "Цаг нь болоогүй" гэж. Гэтэл цаг болсон үгүйгээ хүн өөрөө л шийддэг юм байна, тэр нь басхүү гадны орчноос шалтгаалдаггүй юм байна гэдгийг би өнөөдөр мэдэрлээ. Дэндүү сайн мэдэрлээ. Тэгэхээр ЛГБТ хүмүүс минь, бүх зүйл биднээс л шалтгаална. Харин бид хүн шиг л, хүмүүст хүндлэгдэхээр л амьдрах ёстой. Тэгж байтал бүх зүйл өөрчлөгдөнө.

Wednesday, May 4, 2011

Чихрийн хордлого, флуцинар, преднизолон г.м.

Би багадаа нүүрээрээ, хүзүүгээрээ, гар хөлөөрөө дүүрэн яртай хүүхэд байв. Арван нэгэн нас хүртэл чихрийн диатез, тэрнээс хойш нейродермит гэсэн оноштой баагий, мөнхийн маажаастай. Тэрийгээ өөрөө бол үнэн тоохгүй ээ, харин хүүхдүүд тэдэнд хүрэх төдийд халдчих юм шиг надаас шижиглэн баахан тойрч явчаад холдонгуутаа "Яран нүүрт! Яран нүүрт!" гэж орилолдоод л гүйнэ. Ялангуяа охид. Тэдэнтэй тоглоом, яриа, сонирхол эхнээсээ ухаан орсон үеэс хойш нийлж байгаагүй учир яртай байгаа үгүйг минь үл тоон ана мана, ач тач үзэлцэх банди нартай тоглож хүүхэд насаа өнгөрөөв. Банди нартай тоглоно ч, зодолдоно ч, зодно ч. Ээж аав нь манай ээж аавд ховлотол нь хааяа зодно. Ер нь охин шиг хүүхэд биш, багын л үсээ богино байлгах гэж уурлаж уцаарладаг, банзал даашинз энэ тэр өмсөх дургүй ч мэдээж социализмын үе хойно хоёр ажаагаас шилжиж ирсэн бүх хувцсыг нь заавал өмсөх ёстой болно. 19 нас хүртлээ өөртөө хувцас ч авч үзээгүй. За тэгээд л хөөрхий яран нүүртэй пацаан байсхийгээд л хордлого нь аймаар болж, хүн харахаас нүд хальтрам юм болно доо. Аргагүй л. Чихрийг ээж надаас олон юмны цаана, дотор, хойно баглаж, бөглөж, нааж, хаасан байсан ч заавал түүнийг нь олж аваад нэг суудал дээр хоёр гурван кил чихэр идчиж байгаа юм чинь. Сайхан зан хөдлөвөл эгчийгээ өрөвдөөд ганц нэг атга өгнө. Гэхдээ над шиг уйгагүй хөдөлмөрлөж эрж хайгаагүй хүнтэй юу гэж яг тэнцүү хуваалцав аж. Тэгээд л оройноос загатнаж өгнө, би ч урж өгнө. Цус нөжиндөө хутгалдсан царай муутай, маажууртаа уцаарласан пацааны айдаг ганц юм "Чамайг ингээд маажаад байвал Арьс өнгөний эмнэлэгт хэвтүүлнэ шүү". Яагаад ч юм үүнийг хэлж намайг айлгахдаа ээж аав хоёрын царай зүс сүрхий ноцтой. Тэгээд л тэр Арьс өнгөний эмнэлгээс нь үхтлээ айна. Маажихаа болино. Байнгын үргэлжийн мөнхийн загатнаа хүнийг аймаар стрессдүүлдгийг зөвхөн маажууртай баагийнууд ойлгоно доо, стрессдээд муухай аашилж байснаа бас болино. Тэгээд л ээж шээсээрээ намайг арчина, бооно. Шээсээ уулгана. Их бөөцийлнө дөө. Тэгснийх нь ачаар хөөрхий Анараа Арьс өнгөний эмнэлэгт хэвтэж байсан удаагүй. Харин зарим маажууртай үеэлүүдийн ээж аав нь тоохгүй хачин юмнууд бас хэвтэж байсан л санагдаж байна. Ер нь ээжээс өөр гэрийнхний бусад нь тэр үеэр надад бас ойртохгүй ээ, нил шээс ханхалсан энээ тэрээ гээд л. Манай цэцэрлэг, сургуулийнхан ч бас тэгж л байсан биз, яав гэж. Хүүхэд юм чинь шээсний эмчилгээ хийлгэж хийлгэчээд усанд орохоо мэдэхгүй л байгаа. Ээж аав ажилдаа яваад өгчихсөн хойно нь хичээлдээ явахаас өмнө надад хэн л сануулав аж. Өмхий, бас яран нүүртэй. За тэгээд ихэнхдээ шээсэнд дарагдахгүй ээ, тэгээд л нөгөө флуцинараа нялж өгнө дөө. Гарыг минь зөөлхөн даавуугаар хийсэн бээлийгээр ороож маажихгүй болтол нь хөдөлгөөнгүйжүүлээд унтуулна. Гэхдээ маажихгүй ч үрнэ гэж сайхан юмыг тэд мэдэхгүй л дээ. Зүгээр л өглөө болгон "За тэр дахиад л урсан байна. Хамаг орны даавуу цус" гэж ээж үглэнэ. Одоо болохоор "Чамайг ёстой харин янз бүрийн преднизолон, энэ тэр стероид хэрэглэхгүйгээр барьдаг байсан шүү" гэдгийн. Хамгийн инээдтэй нь ээж флуцинарыг одоо ч стероидын гаралтай гэдгийг нь мэддэггүй юм. Флуцинар нь ч, преднизолон нь ч стероид буюу тестостероны дааврын төрлийн түрхлэгүүд байсан байх юм. Миний энд тэнд, магад эм сүвтэнд байх ёсгүй газруудад хүртэл үстэй. Хоёр наснаас хорин нэг хүртэл байнга, дандаа, ихээр түрхсэн тэр стероидын үндэстэй флуцинараас болоод би бүр багын банди шиг байсан юм болов уу? Манай хажуу айлын хамт тоглож өссөн хүү намайг аравтайдаа билүү, арван нэгтэйдээ үсээ богионохноос богино халимаг болгочоод явж байхад "Чи яг банди аа, угийн банди шиг. Үсээ засцан чинь бүр яг банди" гэснийг нь үнэн том комплимент мэт хүлээж авч билээ. Чихрийн хордлого, стероидын тосууд аа гэж.

Sunday, May 1, 2011

"Үтрээний хүүрнэл", өнгөрсөн баларсан, эксүүд гэх мэт

Уржигдар сэтгэл удаан хөдлөөгүйгээр хөдөллөө. "Үтрээний хүүрнэл" гэж эмэгтэйчүүдийн эрхийг яруу тод тунхагласан жүжгийг уншиж байснаас үзэж байсангүй надад Өөрчлөлтийн төлөөх залуу эмэгтэйчүүдийн клубынхэн жүжгийг тавина гэдэг мэдээ бэлтгэл эхэлсэн өдрөөс ирж байсан ч будантсан сэтгэлийнхээ гүн гүнзгийд шигдээд, хайр дурлалаа улаан гараараа "алчихсан" учир хүний, хэний ч нүүрийг харах сөхөөгүй, ам нээвэл нүүрний бүх нүх сүвээс ус давалгайлан урсч байсан надад түүнд нь оролцох, гар хөл, ам хэлээрээ нэмэрлэх сэтгэлийн хат дутаад зөвхөн үзсүү гэж бодсон юм. Үзэж суухад арван гурван жилийн тэртээх өөр нэгэн орны өөр нэгэн жижигхэн театрын тайз харагдаад, тэр тайзан дээр суусан, сэтгэлзүйчтэй ярьж буй эмэгтэйн дүрийг гаргасан миний анхны эмэгтэйн царай, хоолой орж ирээд. Тэр минь манай ангийн охин, нэгхэн шөнийн янаг амраг, нийгмийн хэв хэмжээг байнга хамт эвдлэлцдэг анд минь байсан. Түүний тоглосон монолог бас л феминист монолог. Урт цамцаас өөр юу ч үгүй, дотоож ч үгүй тэрээр хөлөө ачин тайзны дунд ганцаараа буйдан дээр суун тоглож буй дүрийнх нь надад хандан хэлж байсан үг нь одоо ч тод: "Эрчүүд зөвхөн миний биеийг хүсдэг. Харин миний амраг, тэр намайг бүхэлд минь хайрладаг. Түүний хайрын галд улаан өнгө нь цасан цагаан болж хувирсан, хайр тачаалаар дүүрэн цав цагаан сарнайг тэр надад тэвэр тэврээр авчирч өгдөг. Тэгээд бид хоёр бие биеэ хайрлан, цав цагаан сарнайгаар дүүрэн өрөөндөө амраглан бүждэг". Цагаан сарнай монологийн эх бичвэрт байдаггүй юм. Зүгээр л миний хамгийн дуртай цэцэг цагаан сарнай. Харин "хайрын галд улаан өнгө нь цасан цагаан болсон" гэдэг хэсэг нь тэр үедээ миний хамгийн их уншдаг байсан зохиолч Жаннэт Уинтерсоны номын хэсэг байсан юм. Түүнд ганцхан удаа аваачиж өгч байсан ганцхан ширхэг цагаан сарнай минь түүний сэтгэлд тэвэр тэвэр байсныг сонсоод би чив чимээгүй уйлж билээ. Миний амьдралдаа авсан хамгийн том бэлэг түүний монолог, түүний надад зориулж оруулсан тэр хэсэг. Чамайг би одоо хүртэл сэтгэлдээ тээж явдаг.

Crowdfunding!

As many of you know, we are doing an online crowdfunding for the first time in the history of the Centre, and it happens to be for the Equa...